6 powodów dlaczego nie korzystamy z pomocy prawnej ?
18 lutego 2018
Gwarancja
5 kwietnia 2018

Rękojmia

Jeżeli kupiona przez Ciebie rzecz ma wadę, masz prawo do reklamacji, możesz skorzystać z przysługujących Ci praw w postaci gwarancji producenta albo rękojmi sprzedawcy.
Nie każdy produkt posiada gwarancję. Brak gwarancji nie eliminuje jednak możliwości złożenia reklamacji z tytułu rękojmi.
Przedsiębiorca nie może narzucić Ci podstawy złożenia reklamacji. Wybór należy tylko do Ciebie!

Co więc wybrać?

Rękojmia daje Ci większą pewność posiadanych uprawnień i możliwość dokładniejszego przewidzenia postępowania przedsiębiorcy (sprzedawcy) z wadliwym towarem. Gdy wybierasz gwarancję, polegasz w dużym zakresie na tym, co zostało w niej narzucone. Co do zasady gwarancja jest dla Ciebie mniej korzystna, ponieważ gwarant będzie się starał ograniczyć swoją odpowiedzialność, czego nie mógłby uczynić w przypadku reklamacji złożonej z tytułu rękojmi. Wybór gwarancji okazuje się korzystny w okresie, w którym nie przysługuje Ci już możliwość złożenia reklamacji z tytułu rękojmi. Taka sytuacja występuje, jeżeli gwarancja została udzielona na okres dłuższy niż 2 lata od dnia wydania towaru.

Rękojmia
Przyczyna reklamacji – wada towaru

Prawo do złożenia reklamacji z tytułu rękojmi przysługuje Ci wtedy, gdy towar ma wadę fizyczną, czyli jest niezgodny z umową. Najczęstsze przyczyny tej niezgodności to:

■ towar nie ma właściwości, które produkt tego rodzaju powinien mieć ze względu na cel oznaczony w umowie albo wynikający z konkretnych okoliczności lub przeznaczenia, np. w obuwiu odkleja się podeszwa, telewizor nie zapisuje ustawień kanałów, piekarnik nie grzeje zgodnie z ustawionymi stopniami;

■ towar nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca Cię zapewniał, w tym przez przedstawienie próbki lub wzoru, np. telewizor nie ma opcji full HD, choć model umieszczony na wystawie ją miał, urządzenie medyczne nie ma funkcji leczniczych, o których zapewniał sprzedawca;

■ towar nie nadaje się do celu, o którym poinformowałeś sprzedawcę przed zawarciem umowy, o ile ten nie zgłosił zastrzeżeń co do takiego jego przeznaczenia, np. kupiłeś buty do biegania w trudnym terenie (o czym poinformowałeś sprzedawcę), a one rozkleiły się pod wpływem działania wody;

■ towar został wydany w stanie niezupełnym np. telefon nie miał ładowarki, choć powinna być w zestawie.

Adresat reklamacji

Reklamację z tytułu rękojmi należy złożyć do przedsiębiorcy, który sprzedał wadliwy produkt. Nie musi to być konkretna osoba, od której go kupiłeś wystarczy dowolny pracownik zatrudniony przez sprzedawcę. Dane przedsiębiorcy odpowiedzialnego za sprzedaną rzecz są wskazane na paragonie fiskalnym powinieneś go otrzymać wraz z zakupem.

Forma reklamacji

Najbezpieczniej złożyć reklamację na piśmie (może się przydać jako dowód). Należy sprecyzować swoje żądanie i opisać zaistniałą wadę. Takie pismo możesz złożyć, za potwierdzeniem na osobnej kopii bezpośrednio u przedsiębiorcy lub wysłać listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.

Pamiętaj! Aby złożyć reklamację, nie musisz posiadać paragonu fiskalnego. To tylko jeden z wielu środków, które ułatwiają udowodnienie okoliczności zawarcia umowy (inne to: świadkowie, wydruki z karty płatniczej, wiadomości mailowe z potwierdzeniem zawarcia umowy). Sprzedawca nie może uzależniać przyjęcia reklamacji od dostarczenia paragonu fiskalnego.

Okres odpowiedzialności sprzedawcy za wadliwy towar

Odpowiedzialność sprzedawcy za wadliwy towar trwa przez 2 lata od jego wydania. Jeżeli w tym terminie ujawnią się wady, które nie wynikają z Twojej winy, np. nie rozbiłeś telefonu czy nie zalałeś laptopa wodą, to odpowiedzialność za ich wystąpienie spoczywa na sprzedawcy.
Sprzedawca może ograniczyć okres swojej odpowiedzialności z tytułu rękojmi związanej ze sprzedażą używanego towaru – ale nie bardziej niż do roku od dnia wydania produktu. O tym ograniczeniu musisz zostać poinformowany przed dokonaniem zakupu.
Jeżeli sprzedawca podstępnie zataił wadę sprzedanego towaru, to możesz skorzystać z uprawnień z tytułu rękojmi bez względu na upływ czasu od stwierdzenia wady. Oznacza to, że sprzedawca odpowiada za produkt, nawet jeżeli wada zostanie przez Ciebie zauważona po 2 latach od momentu jego wydania.

Pamiętaj! Rozpoczęcie okresu odpowiedzialności sprzedawcy następuje w chwili wydania towaru, a nie jego zakupu. Jest to szczególnie istotne w przypadku transakcji dokonywanych na odległość (np. przez internet), podczas których najpierw dochodzi do zawarcia umowy, a dopiero po kilku dniach do doręczenia rzeczy.

Termin na złożenie reklamacji

Reklamację z tytułu rękojmi powinieneś złożyć w ciągu roku od dnia zauważenia wady (niemniej najlepiej zgłosić ją zaraz po wykryciu), w przeciwnym wypadku nastąpi przedawnienie roszczenia. Termin ten może zostać przedłużony do 2 lat od wydania towaru, ponieważ czas na złożenie skutecznej reklamacji nie może się zakończyć przed upływem okresu odpowiedzialności sprzedawcy.
Możliwe jest również złożenie reklamacji po upływie okresu odpowiedzialności sprzedawcy jeśli wada została zauważona w tym czasie. W takim wypadku zastosowanie ma roczny termin na wniesienie reklamacji.

Domniemanie istnienia odpowiedzialności sprzedawcy za wadę

Jeżeli stwierdzisz istnienie wady fizycznej przed upływem roku od dnia wydania rzeczy, to przyjmuje się (domniemywa), że wada lub przyczyna jej powstania istniały w chwili wydania Tobie produktu. Jeżeli jednak zauważysz ją w kolejnym roku trwania odpowiedzialności sprzedawcy (a więc między 12. a 24. miesiącem od momentu wydania towaru), to będziesz musiał udowodnić, że istniała ona w momencie wydania Ci rzeczy. Wbrew pozorom nie musi się to okazać trudne, ale zawsze musisz wziąć pod uwagę charakter stwierdzonej wady.

Wady prawne

Sprzedawca odpowiada za sprzedany towar, jeżeli:

■ stanowi on własność osoby trzeciej – np. pochodzi z kradzieży;

■ towar jest obciążony prawem osoby trzeciej np. przysługuje jej prawo pierwokupu;

■ ograniczenie w korzystaniu z towaru lub rozporządzaniu nim wynika z decyzji lub orzeczenia właściwego organu np. przedmiot sprzedaży został wcześniej zabezpieczony w postępowaniu karnym jako dowód w sprawie. Gdy występuje choćby jedna z powyższych sytuacji, sprzedawca odpowiada za wadę prawną. W związku z tym możesz złożyć wszystkie żądania przewidziane dla reklamacji z tytułu rękojmi – jak w przypadku wad fizycznych.

Opakowanie produktu

Aby złożyć reklamację z tytułu rękojmi, nie musisz posiadać opakowania, w którym produkt znajdował się w momencie wydania. Sprzedawca nie może uzależniać przyjęcia reklamacji ani jej pozytywnego rozpatrzenia od tego, czy oddajesz mu towar w oryginalnym, czy zastępczym opakowaniu. Warto jednak, aby wadliwy produkt odsyłany do przedsiębiorcy lub przekazywany mu osobiście był odpowiednio zabezpieczony.
Prawidłowo wybierz swoje żądanie

Prawidłowy wybór żądania, które określasz w reklamacji, ma bardzo istotny wpływ na dalszy jej przebieg. Może przyczynić się do szybszego i efektywnego zakończenia procedury reklamacyjnej. Masz prawo żądać od sprzedawcy:

■ naprawienia wady (usunięcie wady);

■ wymiany towaru na nowy;

■ obniżenia ceny;

■ odstąpienia od umowy ze wzajemnym zwrotem świadczeń o ile wada jest istotna.

Pamiętaj! Wybór żądania należy do Ciebie! Pamiętaj jednak, że sprzedawca może w granicach prawa nie uznać Twojego wyboru i zaproponować inny sposób rozpatrzenia reklamacji. Sekwencja zdarzeń zależy od indywidualnych okoliczności faktycznych – np. od tego, czy towar był wcześniej reklamowany, od charakteru wady czy łatwości i szybkości naprawy lub wymiany towaru.

Wykorzystana treść pochodzi z publikacji: Vademecum Konsumenta Krzysztof Lehmann Wydanie drugie zaktualizowane Warszawa 2015, opracowanego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *